Lerarentekort loopt ook in Helmond verder op

Het lerarentekort in ons land blijft groeien. Ook in onze regio is het tekort groot. In Zuidoost-Brabant en Helmond-De Peel gaat het om ruim 350 vacatures voor onderwijsberoepen. Naast een tekort in het primair onderwijs en het voortgezet onderwijs is er sinds enkele jaren ook een tekort aan docenten in het middelbaar beroepsonderwijs. Mocht het aantal leerlingen op termijn weer stijgen, dan wordt het tekort zelfs nog groter. Dit blijkt uit onderzoek van het UWV.

Tot enkele jaren terug was het lerarentekort in het primair onderwijs vooral een probleem in de Randstad. “Maar inmiddels zien we dit ook in onze regio”, vertelt Jessie Vossen, arbeidsmarktexpert van UWV. “De arbeidsmarkt van Zuidoost-Brabant en Helmond-De Peel is krap voor beroepen in het onderwijs.”

Uitval

Het lerarentekort heeft drie belangrijkste oorzaken. Vossen: “De eerste is vergrijzing. Het onderwijs staat in Zuidoost-Brabant en Helmond-De Peel in de top vijf sectoren met het hoogste aandeel zestigplussers (13%). De afgelopen 10 jaar heeft een grote groep leraren de pensioengerechtigde leeftijd bereikt. Hierdoor steeg het aantal vacatures sterk. Daartegenover staat onvoldoende instroom. De pabo wordt steeds populairder, maar kan de vraag naar nieuwe leerkrachten niet bijbenen. Bovendien daalt het aantal studenten vanuit de eerste en tweedegraads docentenopleidingen. De derde oorzaak is uitval. Startende leraren verlaten het onderwijs vaak weer snel. Voor een deel komt dit door burn-out gerelateerde klachten, die relatief veel mensen in het onderwijs ervaren.”

Afname, daarna sterke toename

Onderzoeksbureau Centerdata gaat ervan uit dat het lerarentekort in het primair onderwijs op korte termijn kleiner zal worden. Tussen 2024 en 2026 zal het tekort de helft minder zijn dan in 2022. Vanaf 2027 neemt het tekort in het primair onderwijs echter weer flink toe. De verwachting is dat dit in 2032 zelfs 37% hoger is dan in 2022. Dit komt doordat het aantal leerlingen vanaf 2028 weer gaat stijgen. Ook blijft de instroom vanuit lerarenopleidingen dalen.

Tekorten beroepsonderwijs

In het mbo zijn de tekorten aan docenten groot en ook groeiende, maar wel minder nijpend dan in het primair en voorgezet onderwijs. Onderzoek van onder meer Centerdata laat zien dat de tekorten aan docenten voor algemene vakken in het mbo (avo-vakken) overeenkomen met de tekortvakken in het vo. Denk aan docenten talen (bijvoorbeeld Nederlands) en exacte vakken (bijvoorbeeld wiskunde en informatica/ICT). Daarnaast ligt het voor de hand dat de tekorten aan mbo-docenten overeenkomen met de segmenten in de arbeidsmarkt waar er sowieso vakkrachten tekort zijn. Zo zijn er tekorten aan beroepsgerichte docenten op gebied van techniek, ICT en verpleegkunde/verzorging. Centerdata verwacht dat de tekorten aan docenten in het middelbaar beroepsonderwijs tussen 2024 en 2027 op zijn hoogst zijn en vermoedelijk daarna (iets) afnemen.