Tahné Kleijn wil taboes rond probleemgezinnen de wereld uithelpen

Er schort volgens Tahné Kleijn het een en ander aan de werkwijze van hulpinstanties en daar wil ze wat aan doen. De Helmondse fotografe roept mensen uit zogenaamde probleemgezinnen op om zich bij haar te melden. Ze hoopt door verhalen te verzamelen en deze in een fotoreeks vast te leggen meer bewustwording te creëren. “Je voelt je vaak niet gehoord door instanties.”

Op haar LinkedIn-pagina roept Kleijn mensen uit probleemgezinnen die overhoop liggen met instanties op om contact met haar op te nemen. Ze weet waar ze het over heeft. “Ik ben zelf in een zogenaamd probleemgezin opgegroeid, al heb ik dat nooit zo gevoeld. Mijn ouders hadden het niet breed, maar ik ben nooit iets tekort gekomen. Mijn jeugd was erg fijn. Tegelijkertijd merk ik dat er een stigma op probleemgezinnen zit en daar wil ik verandering in brengen”, vertelt ze.

Ongeveer een op de vijf gezinnen in Nederland krijgt het stempel van ‘probleemgezin’ opgeplakt. “Wanneer één gezinslid kampt met financiële of psychische problemen – dat kan dus ook een kind zijn – krijg je dat etiketje opgeplakt. Een multiprobleemgezin bestaat uit minimaal één ouder en één kind dat dergelijke problemen heeft”, verduidelijkt ze. “Als een van bovenstaande gevallen van toepassing is, kom je met hulpinstanties in aanraking. Het probleem is dat er weinig ervaringsdeskundigen bij die organisaties werken. Daardoor lijkt het om regels en niet om mensen te draaien.”

Niet gehoord
De nadruk op regeltjes levert veel frustratie op. “Je voelt je vaak niet gehoord”, zegt ze. Momenteel maakt Kleijn zich sterk om een geschil met de woningbouwvereniging van haar vader op te lossen. Dat valt nog niet mee. “Hij woont in een sociale huurwoning. In zulke woningen leven vaak mensen met een kleine beurs of een migratieachtergrond. Laatstgenoemde huurders zijn vaak niet taalvaardig of strijdvaardig. Ze lopen tegen een muur op en dat is iets wat mijn vader aan den lijve ondervindt.”

Haar vader had drie keer een lekkage in de meterkast met water tegen het kookpunt. Dit jaar heeft hij een half jaar niet in zijn eigen woning kunnen douchen door die lekkages. “Dat zijn geen incidenten meer”, stelt Kleijn. “Helaas pakt de woningbouw niet door. Het lijkt erop alsof ze hun bewoners niet serieus nemen en enkel bezig zijn met het letterlijk volgen van de regeltjes. Ik mis de menselijkheid. Ondertussen maken kwetsbare huurders zich zorgen over hun gezondheid en hun woning.”

Knokken
Kleijn wil dat daar verandering in komt: “Kwetsbare mensen durven uit angst hun mond niet open te doen. Omdat ze afhankelijk zijn van die organisaties staan ze met hun rug tegen de muur. Er wordt niet goed naar ze geluisterd. Daarnaast krijgen ze brieven die zo ingewikkeld zijn geschreven dat zelfs ik met mijn HBO-achtergrond er amper wijs uit kan.”

Kleijn heeft wel vaker te maken gehad met instanties die volgens haar te weinig oog voor kwetsbare mensen hebben: “In mijn leven heb ik met verschillende instanties te maken gehad, omdat ik opgroeide in een probleemgezin. Dat houdt in dat ik regelmatig met vooroordelen te maken had. Zo scoorde ik op de basisschool de hoogste Cito-score van mijn klas. Toch kreeg ik vmbo-advies en dat had echt te maken met mijn achtergrond. Ik heb echt moeten knokken om naar het gymnasium te gaan.”

In hokje geduwd
Hoewel Kleijn qua opleidingsniveau haar ouders oversteeg en het financieel goed voor elkaar had, wordt ze nog steeds met haar achtergrond geconfronteerd. “Toen ik zelf moeder werd, merkte ik opnieuw dat opgroeien in een probleemgezin een hoop stigma’s met zich meebrengt. Zo werd mij bij het consultatiebureau gevraagd wat het opleidingsniveau van mij en mijn partner is. Een standaardvraag blijkt. Mijn radars begonnen meteen te draaien, want waarom wil je dat weten en waarom is dat belangrijk?”

Toen duidelijk werd dat geld het grootste probleem was bij haar ouders, kreeg Kleijn door het consultatiebureau meteen een budgetcoach in de maag gesplitst. “Dat was niet nodig, omdat ik en mijn partner genoeg geld verdienen. ‘Dat vinden wij wel’, stelde het bureau. Ik merk met terugwerkende kracht dat mijn achtergrond ervoor zorgt dat ik continu in een hokje wordt geduwd. Dat is onterecht.”

Taboe
Ook in gesprekken met werknemers van het ziekenhuis, de politie en bewindvoering merkt Kleijn dat daar veel mensen werken die niet in een probleemgezin zijn opgevoed. “Het zijn juist de mensen die ervaring hebben met de worstelingen waar probleemgezinnen mee kampen, die je goed kunnen helpen. Zij maken het verschil”, vertelt ze.

Haar oproep is bedoeld om een verandering in gang te zetten. “Meer bewustwording en begrip voor kwetsbare groepen is hard nodig. Wat ik merk is dat veel mensen angstig zijn om hun verhaal te delen, omdat er een taboe op rust. Door mijn ervaringen te delen, hoop ik wat in gang te zetten. Het lijkt me interessant om op een gegeven moment een fotoserie op te zetten. Hopelijk creëert die reeks meer bewustwording rond het stigma dat op probleemgezinnen ligt.”

Meer oog voor elkaar
Er moet nog een hoop werk verzet worden, willen mensen uit probleemgezinnen van alle stigma’s verlost worden. “Mijn droomscenario is dat hulpinstanties meer energie steken in het leren kennen van hun doelgroep. Houd in het oog voor wie je aan het werk bent. Verder zou het fijn zijn als mensen meer oog zouden hebben voor kwetsbare groepen in de samenleving. Dan bedoel ik niet dat je geld moet geven, maar wat vaker even kijkt hoe het met die oude buurvrouw gaat of even aanklopt bij die eenzame buurman. Door hen te helpen bij het invullen van formulieren of brieven uit te leggen, maak je al een groot verschil”, besluit ze.

Wil jij je ervaringen delen dan kun je contact opnemen met Kleijn. Je kunt haar bereiken door een mailtje te sturen naar info@tahnekleijn.com.

Foto: Dit is Helmond