Aantal overlijdens bij senioren na val stijgt landelijk; Helmond doet alles aan valpreventie

Het aantal overlijdens na een val is afgelopen jaar met bijna vijfhonderd mensen toegenomen onder senioren, zo meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Toch vertellen die getallen niet het gehele verhaal, vindt Kristian van den Nouwlant van Jibb+ in Helmond. “De cijfers lopen op, maar dat wil niet zeggen dat er niks aan gedaan wordt.” 

Het afgelopen jaar overleden er 7810 mensen na een val. Vooral de ouderen vanaf 80 jaar blijken een extra risicogroep, aangezien 79 procent hiervan van de overledenen zijn. Dat zijn ‘schokkende cijfers’ op het eerste gezicht volgens Kristian van den Nouwlant van Jibb+. Hij coördineert samen met een collega de ketenaanpak valpreventie in de Peelgemeenten waarbij vele partners betrokken zijn, waaronder fysiotherapeuten die de trainingen verzorgen.

Het is inmiddels bekend dat in Nederland elke vier minuten een 65-plusser na een val op de Spoedeisende Hulp belandt. In 2025 ging het in totaal om 124 duizend SEH-bezoeken. Het onderwerp is ook lokaal relevant: in de gemeente Helmond wonen ruim zeventienduizend inwoners van 65 jaar en ouder. Bovendien valt landelijk naar schatting één op de drie senioren jaarlijks minimaal één keer.

‘Juist’ vallen
Van den Nouwlant plaatst een kanttekening bij het nieuwsfeit. “De cijfers lopen op, maar dat wil niet zeggen dat er niks aan gedaan wordt. De valpreventies zorgen ervoor dat de gevolgen van een val een stuk minder schadelijk zijn. Zo leren deelnemers wanneer ze vallen om terecht te komen op hun schouder in plaats van het hoofd, het zogenoemde ‘juist’ vallen. Die trainingen zijn dan uiteindelijk van meerwaarde.” 

Ook hebben de cursussen invloed op een veranderende levensstijl. “Er zijn binnen ons traject genoeg voorbeelden van senioren die hun balans, conditie en spierkracht verbeteren. Zo loopt een bejaarde man dankzij de preventie zonder te stoppen meerdere trappen af in een trappenhuis”, benoemt Van den Nouwlant.

De valpreventies zorgen ervoor dat de gevolgen van een val een stuk minder schadelijk zijn.

Andere maatregelen
Het een en ander kan er binnenshuis gebeuren om risico’s op valpartijen te verminderen. Zo maken de afwezigheid van losse matten en het dragen van stevige schoenen al een groot verschil. Van den Nouwlant: “Er zijn oefeningen in de cursus waarbij onder andere de stoel als extra houvast kan worden gebruikt.”

Al met al denkt de cursusleider dat er wel wat kan gebeuren aan de voorkant. “De valangst neemt af als er genoeg mensen deelnemen aan de preventies. We zien over het algemeen hele fanatieke deelnemers. Ik denk juist dat het risico verhoogt als mensen niet of weinig bewegen.”

In 2024, 2025 en 2026 hebben in totaal 2357 mensen deelgenomen aan een informatiebijeenkomst valpreventie in Helmond. 817 mensen hebben de afgelopen 3 jaar een cursus valpreventie afgerond. Dit jaar komen daar nog ruim 150 mensen bij. 58 procent van de deelnemers voelt zich na cursus zekerder met bewegen. 85 procent van de deelnemers geeft aan na de cursus te weten waar op te letten om een val te voorkomen, 52 procent heeft na de cursus minder angst om te vallen.

Foto: Jibb+