[VIDEO] Waakmaatjes in Helmond staan patiënten bij in laatste levensfase: ‘Niet akelig’

Wanneer een patiënt in het Elkerliek Ziekenhuis in Helmond zijn of haar laatste levensfase ingaat, is familie vaak dag en nacht aanwezig. Toch lukt het mantelzorgers of de familie niet altijd om continu aan het bed te blijven. Voor die momenten zijn er de waakmaatjes. Een van hen is Peggy van Straaten.

“Waakmaatjes worden ingezet op momenten dat familie of mantelzorgers zelf even wat slaap moeten pakken of hun hoofd leeg moeten maken”, vertelt Van Straaten. “Dan gaan wij bij de patiënt zitten om te waken.”

De vrijwilligers bieden vooral gezelschap en rust aan patiënten die hun laatste dagen of uren in het ziekenhuis doorbrengen. Of patiënten zich bewust zijn van die aanwezigheid, is niet altijd duidelijk.

“Je weet natuurlijk nooit of iemand nog iets meekrijgt”, legt Van Straaten uit. “Sommige patiënten zijn nog bij kennis en kunnen nog praten. Anderen slapen en lijken niets meer door te hebben. Maar dat weet je niet zeker. Het kan voor iemand heel beangstigend zijn als die beseft dat hij in zijn laatste levensfase zit en alleen in een ziekenhuisbed ligt.”

Persoonlijke aandacht
Om patiënten zoveel mogelijk comfort te bieden, beschikken de waakmaatjes over een speciale mand met verschillende hulpmiddelen. Daarin zit onder meer een elektrische kaars, massageolie en materiaal om voor te lezen.

“Soms geef je een handmassage of houd je gewoon iemands hand vast”, vertelt Van Straaten. “Als iemand nog bij kennis is, kun je praten over vroeger. Maar ook wanneer iemand niet meer reageert, kun je een verschil maken. Als iemand onrustig wordt, kan een stem, een liedje of wat muziek al helpen.”

‘Twijfel niet’
Van Straaten hoopt dat meer mensen zich aanmelden als waakmaatje. Hoewel het werk intens kan lijken, ervaart zij het vooral als waardevol. “Als je het niet akelig vindt om bij iemand in zijn laatste levensfase te zijn, dan zou ik zeggen: twijfel niet”, zegt ze. “Het is namelijk een heel warm en intiem moment. Het moment dat iemand komt te overlijden en jij daarbij mag zijn. Dat is heel bijzonder.”

Volgens het Elkerliek is sinds de start van het project begin 2025  de vraag naar de inzet van waakmaatjes gegroeid. Het Elkerliek ontvangt steeds vaker verzoeken om patiënten in hun laatste levensfase gezelschap te bieden, waardoor niet alle waakdiensten altijd volledig kunnen worden ingevuld. Daarom is er nog ruimte voor nieuwe vrijwilligers die iets willen betekenen voor patiënten en hun naasten in deze periode.

Foto: Dit is Helmond