Chirurg Wegdam promoveert op complexe buikwandchirurgie

Afgelopen vrijdag promoveerde chirurg Johannes Wegdam van het Helmondse Elkerliek ziekenhuis aan de Universiteit van Maastricht. Een vrij unieke gebeurtenis, want promovendi in de medische richting komen niet vaak voor bij algemene ziekenhuizen zoals het Elkerliek. Wegdam stond elf jaar geleden aan de wieg van het lies- en buikwandcentrum van het Elkerliek ziekenhuis. Dit expertisecentrum is inmiddels uitgegroeid tot een van de grootste én hoogst aangeschreven aanbieders op het gebied van complexe buikwandchirurgie in Nederland.

In zijn proefschrift stelt Wegdam dat niet alleen de operatie, maar veel meer de intensieve samenwerking binnen het zorgpad van de patiënt de belangrijkste succesfactor is bij complexe buikwandbreuken. Johannes Wegdam en zijn collega Tammo de Vries Reilingh stonden aan de basis van het Helmondse lies- en buikwandcentrum. Ook Simon Nienhuijs van het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven kwam bij het team. Dat team specialiseert zich sinds 2012 in de behandeling van mensen die door een buikwandbreuk veel pijn hebben, maar bijna nergens adequaat geholpen kunnen worden.

‘Soms groter dan een voetbal’

“Vroeger zagen chirurgen een dergelijke ingreep vaak niet zitten”, vertelt Wegdam. “Er was teveel kans op complicaties. Bijna altijd treden er longproblemen na de operatie op. En bovendien is het in veel gevallen ook een langdurige operatie. Wij zijn er wél ingesprongen, omdat wij zagen dat deze patiëntengroep het heel moeilijk heeft. Ze hebben vaak enorm grote bulten op hun buikwand. Soms zelfs groter dan een voetbal. Dat zorgt voor schaamte, mensen kunnen niet meer werken, ze hebben pijn. Kortom, hun kwaliteit van leven is ernstig beperkt. Samen met de collega’s, verzekeraars en onze Raad van Bestuur hebben we toen besloten om te kijken of we vooral die kwaliteit van leven zouden kunnen verbeteren.”

Het expertisecentrum van het Elkerliek is inmiddels uitgegroeid tot een van de grootste én hoogst aangeschreven aanbieders op het gebied van complexe buikwandchirurgie in Nederland.

Multidisciplinair team

In zijn proefschrift Het optimaliseren van het zorgpad bij complexe buikwandbreuken komt de 55-jarige chirurg tot een bijzondere conclusie. Hij stelt dat niet alleen de operatie, maar veel meer de intensieve samenwerking binnen het zorgpad van de patiënt, de belangrijkste succesfactor is bij complexe buikwandchirurgie. De promovendus komt tot deze slotsom nadat in het Elkerliek de laatste jaren vooral is geïnvesteerd in het goed op orde krijgen van het voortraject. Een multidisciplinair samengesteld team speelt daarbij een centrale rol. Wegdam: “We brengen de patiënten die hier komen vooraf heel uitvoerig in kaart. Een goede risico-inschatting is het halve werk. De fysiotherapeut, sportarts, anesthesioloog, intensivist, longarts en de chirurg. Samen kijken we naar de patiënt. Wat is precies de situatie, hoe fit is de patiënt, krijgen we hem gezond van de operatietafel, et cetera.”

Trots

Inmiddels is Helmond een van de grootste expertisecentra in Nederland voor deze vorm van chirurgie. De protocollen zijn in de loop van de jaren verbeterd en ook de operatietechniek is aangepakt. De chirurgen die er werken, worden daarbij optimaal ondersteund door een team van andere zorgprofessionals. “Vroeger deed je tien tot maximaal twintig complexe buikwandoperaties per jaar, nu zitten we hier in het Elkerliek al tegen de honderd”, vertelt Wegdam. “Het lies- en buikwandcentrum biedt echt toegevoegde waarde. Niet alleen voor uit mensen uit de regio. Uit het hele land komt men inmiddels hier naartoe. Ook chirurgen uit het buitenland weten de weg naar ons ziekenhuis te vinden om hier mee te kijken en kennis op te doen over onze aanpak. Daar mogen we best een beetje trots op zijn, lijkt me.”

‘Legacy’

Zijn promotie ziet Johannes Wegdam als het nalaten van een legacy. “Adel verplicht. We vinden onszelf een van de beste centra van het land op dit gebied. Dan moet je dat ook demonstreren door te publiceren en door je kennis te delen. We zijn niet alleen beter geworden door extra goed te opereren, maar vooral door veel beter te selecteren. Wie opereer je wel, wat moet er eventueel nog gebeuren en wat kun je nog doen voordat je opereert, en wie kun je écht niet opereren? Door meer te investeren in het voortraject, worden de uitkomsten veel beter. In de toekomst gaan we zeker nog verder stappen zetten. Zo zien we ook steeds meer het belang van een goede psychologische begeleiding. We denken dat we, door patiënten daar aan de voorkant al gericht mee te helpen, door stress te verminderen, nog betere resultaten kunnen behalen. Nee, we zijn nog lang niet klaar.”