Erkenning voor de historie van ’t Oude Huys met nieuw informatiebord

Het beeld van Maria van Brabant, één van de eerste beroemde bewoners van Helmond, heeft al een tijdje een mooie plek in het plantsoentje aan het Oude Huys. Daar is nu ook een fraai geïllustreerd informatiebord bij gekomen. Zaterdagmiddag werd het bord onthuld door wethouder Martijn Rieter en kunstenares Misha Hegeman.

“Een mooie plek voor de bewoners, maar voor de historie van Helmond een grote misser”, geeft één van de aanwezigen aan. “Zo jammer dat de opgraving niet meer terug te zien is.” En luisterend naar het verhaal van stadsarcheoloog Theo de Jong kun je je die mening wel voorstellen. De woningen aan de straat Oude Huys zijn namelijk gebouwd op een opgraving van ongeveer 45 jaar geleden. Toen kwamen de resten van een houten burcht aan het licht, circa twee meter onder het maaiveld.

“Er zijn meer dan 13.000 scherven gevonden, naast metalen en houten voorwerpen die verband houden met eten, drinken, jacht en wonen. Ook werd een bijzonder schaakstuk gevonden, van ivoor van de walrus. Daarnaast zullen in dit gebied ook andere burchten en een grote hoeve gestaan hebben, met locaties bij de Eerste en Derde Haagstraat, Maar een deel van het burchtcomplex is opgegraven. De omvang van het historisch gebied is toen ter tijd niet vastgesteld.” De burcht werd weer bedekt en de bouw van de huidige woningen volgde. Weg was dit stukje geschiedenis van Helmond.

Maria van Brabant
In de straat Oude Huys stond het beeld van Maria van Brabant er een beetje verloren bij. Het plan voor een informatiebord werd een half jaar geleden opnieuw opgepakt. “Maria kreeg een eigen plantsoentje. Met daarop nu ook het informatiebord. Daarmee komt de geschiedenis hier tot zijn recht. De vader van Maria, hertog Hendrik I van Brabant was een belangrijk figuur in de groei van Helmond. Rond 1212 bezat hij het Oude Huys. En rond 1220 nam hij een deel van Helmond over van Willem van Horne. Daar stond een burcht waar zowel Hendrik als zijn dochter vaak verbleven”, verhaalt De Jong.

Maria erfde het landgoed in Helmond en de bijbehorende rechten en inkomsten. Ze was van hoge adel, omdat ze trouwde met de Duitse keizer Otto IV en daarna met graaf Willem I van Holland. Beide echtgenoten overleden echter snel na het huwelijk. Een bekend verhaal over haar was dat ze in Binderen met valken ging jagen. Volgens de overlevering zakte ze daar weg in een moeras en ze beloofde een klooster te stichten als ze er levend uitkwam. Inderdaad kwam er een klooster in Binderen.

Erfgoed zichtbaar maken
Wethouder Martijn Rieter, verantwoordelijk voor Cultuur en Erfgoed, benadrukte in zijn toespraak het belang om het verleden van Helmond voor inwoners en bezoekers toegankelijk te maken. “Met dit soort informatieborden wil de gemeente het verleden van Helmond vertellen. Het moet nieuwsgierigheid wekken naar wat er op deze plek gebeurd is. Archeologie kan verhalen opleveren die niet in geschreven bronnen staan.”

Helmondse maker
Illustrator Misha Hegeman is de Helmondse kunstenares die de geschiedenis van het Oude Huys vertaalde naar een informatiebord waarin de tekening centraal staat. “Ik ging uit van mijn eigen ervaring. Bij een bord met veel tekst zou ik nooit de tijd nemen om alles te lezen.” Ook de opdrachtgever was het hier mee eens, de eerste schets werd dan ook meteen goedgekeurd. “Ik vind dat het bord mensen van alle leeftijden moet aanspreken. Ook mensen die minder goed Nederlands spreken en schrijven. Zelf las ik als kind niet veel, maar ik kon urenlang naar een tekening in een boek kijken. Dat wilde ik met dit bord ook.”

Foto’s: Hélène Ermens