[FOTO’S] Herdenking van de bevrijding van Helmond; ‘Vrijheid doen we met elkaar’

De herdenking van de bevrijding van Helmond vond dit jaar plaats bij zowel de Gedachteniskapel Sint Jozef en het monument Joris en de Draak. Bij de gedachteniskapel staat een lege stoel, de ‘Vacant Chair’. Deze symboliseert de militairen die niet terugkeerden uit de oorlog en een lege plaats achterlieten bij familie en geliefden. Een geknakte bloem staat voor de militairen die lichamelijk of geestelijk gewond terugkeerden.

“Helmond-West was bevrijd op 22 september, de rest van Helmond moest wachten. De opgeblazen bruggen en sluizen over het kanaal sneden het westen van de stad af. Britse troepen waren onderweg, terwijl bewoners vluchtten en er in de straten werd gevochten. Op 25 september trokken de bevrijders via de Molenstraat binnen; De Duitse troepen hadden de stad verlaten,” verhaalt burgemeester Potters. “Helmonders hielpen elkaar met voedselbonnen, met onderduiken, informatie verzamelen en de geallieerden ondersteunen. Vrijheid vraagt erkenning van de kwetsbaarheid van de samenleving.”

Mientje van der Kuilen
“Zo ook voor Mientje van der Kuilen. Zij kwam met haar kinderen de oorlog door, terwijl haar man Sjef in strafkampen en later in concentratiekamp Ravensbrück zat. Na de bevrijding bleef haar gezin onvolledig. Het Rode Kruis meldde in 1946 al dat Sjef de oorlog niet had overleefd. Mientje bleef echter hopen; waarzegger Winando had haar voorspeld dat zij elkaar over 26 jaar weer zouden zien. Precies zoveel jaar later stierf Mientje. Dit verhaal onderstreept dat bevrijding niet voor iedereen meteen hereniging of herstel betekende.

Geen vanzelfsprekendheid
Potters verbindt de gebeurtenissen van 1944 met de oorlog in de Oekraïne. “Steden worden belegerd, ziekenhuizen verwoest en mensen zoeken bescherming in schuilkelders. Daarom stond Helmond klaar om 439 Oekraïense vluchtelingen op te vangen. Vrede is geen vanzelfsprekendheid, maar een opdracht. Vrijheid vraagt dagelijks onderhoud, bescherming en overdracht aan volgende generaties. De herdenking eert zowel de bevrijders als gewone Helmonders.”

Symbool van bevrijding
De twaalfjarige Gijs Schifferling vertelt vervolgens het verhaal van Loes Promper-Krijbolder (90). “Ze woonde als kind aan de Steenweg. Toen de Veestraatbrug uit voorzorg werd opgeblazen, moest het gezin evacueren. Met bevriende familie fietsten ze naar Aarle-Rixtel, zelfs de poes ging mee. Ze verbleven daar in een stal en sliepen op strozakken. Mevrouw Promper was negen jaar toen de bevrijding kwam. Ze herinnert zich de eerste geallieerde tank die op een zondagochtend de hoek omreed; kinderen mochten erop zitten. Na de oorlog keerde de familie naar Helmond terug. De Veestraatbrug werd herbouwd en bij de opening in 1947 werd gedanst. Voor haar werd de dans een symbool van bevrijding, verbondenheid en een nieuw begin.”

Vrijheid koesteren
Na de toespraak volgt het signaal Taptoe en de één minuut stilte. Joëlle ten Westeneind (17) zingt het eerste couplet van het Wilhelmus, terwijl de Nederlandse vlag wordt gehesen. De aanwezige militairen en veteranen brengen de eregroet. Met het overhandigen van de fakkel met het Vrijheidsvuur wordt symbolisch de verbinding tussen de stadsdelen weergegeven. Het vuur wordt vervolgens naar het monument gebracht. Langs het pad staan lichtjes in glazen potjes beschilderd door de kinderen van basisschool de Goede Herder. Bij Joris en de Draak eindigt de bijeenkomst met het aansteken van het Vrijheidsvuur, het leggen van bloemen en kransen, het luisteren naar popkoor Brand New Voices. En om na te praten over wat vrijheid voor ons betekent.

Foto’s: Hélène Ermens