Geen subsidie, wel ambitie: Theo Driessen Instituut moderniseert op eigen kracht

Het Theo Driessen Instituut in Helmond, al decennialang een plek voor cultuur, is dit jaar begonnen met een flinke opknapbeurt die zich over drie jaar uitstrekt. Het gemeentelijk monument krijgt geen subsidie van de gemeente, maar dat weerhoudt het bestuur er niet van om het gebouw vanbinnen stap voor stap te moderniseren.

“De staat van het gebouw vraagt om een upgrade”, vertelt voorzitter Hans van Saaze. “Daarnaast willen we het gebouw geschikt maken voor diverse incidentele activiteiten, denk aan lezingen, workshops, vergaderingen, afscheidsdiensten. Uiteraard met behoud van onze vaste gebruikers.” Die vaste gebruikers bestaan uit kamermuziekconcerten, koren, orkesten, muzieklessen en een christelijk kerkgenootschap

Het instituut beschikt over een concertzaal, foyer met bar en een leskamer. Alle ruimtes worden aangepakt. “We willen een volledig nieuwe bar, nieuw meubilair, nieuwe deuren en een likje verf op de muur.”

Het gebouw moet meer dan ooit een sociaal-maatschappelijke rol vervullen. “Het is niet vanzelfsprekend dat mensen nog vanzelf naar dit instituut komen”, erkent Van Saaze. “De wijk is veranderd, en wij willen meegroeien. We willen het gebouw juist ter beschikking stellen aan de buurt.”

Vorming
Het Theo Driessen Instituut opende haar deuren in de jaren vijftig. “In de jaren zestig en zeventig kwamen er wel zevenhonderd bezoekers per week,” vertelt Van Saaze. “Het begon allemaal met vaste verenigingen. Dat was het hart van het instituut in die eerste 25 jaar.”

De naamgever, onderwijzer Theo Driessen, vond de culturele vorming van de mens, om te beginnen met die van kinderen, essentieel. “Hij geloofde dat muziek, dans, tekenen maar ook de verkennerij positief bijdragen aan de ontwikkeling van kinderen tot volwassenen”, zegt Van Saaze. “Daar kijken we nog steeds kritisch naar: passen activiteiten in dat gedachtegoed? We interpreteren dat breed: het moet de toeschouwer vormen.”

Particuliere middelen en fondsen
Hoewel het gebouw een gemeentelijk monument is, ontvangt het instituut geen subsidie. “Eens in de vijf jaar kun je een onderhoudsvergoeding aanvragen”, zegt Van Saaze. “Maar dat dekt maar zo’n twintig procent. De overige tachtig procent moeten we zelf ophoesten.”

Daarom zoekt de stichting steun bij particuliere fondsen. “Het Rabo Coöperatie Fonds heeft bijvoorbeeld als onderdeel van de verduurzaming van het gebouw, een groot deel van de isolatie van de centrale spouwmuren betaald.”

Binnenkort gaat het bestuur Helmondse bedrijven benaderen om donateur te worden. “Daarna willen we een crowdfundingsactie opzetten en ons netwerk inschakelen. Kleine bijdragen kunnen, als het er maar veel zijn, samen ook veel opleveren.”

Eerst een goed plan
Het bestuur is best trots op het feit dat het Theo Driessen Instituut al die jaren niet afhankelijk is geweest van publiek geld.  “De mentaliteit van zorgvuldig omgaan met geld vinden we belangrijk. Je moet eerst een goed plan hebben, dan pas het geld bij elkaar brengen.” En dat plan ligt er. De buitenkant van het gebouw blijft ongewijzigd. Binnen moet het pand een frisse, toekomstbestendige uitstraling krijgen en verduurzamen waar mogelijk.

Je moet eerst een goed plan hebben, dan pas het geld bij elkaar brengen.

Gemeentelijke betrokkenheid
In 2028 bestaat het instituut 75 jaar. “Wij hopen dat de gemeente ons dan wil ondersteunen om dit op passende wijze te kunnen vieren” zegt Van Saaze.  Het instituut draait nu financieel ‘break even’, maar grote klussen blijven een uitdaging. “Als bijvoorbeeld het dak vernieuwd moet worden, hebben we een probleem. Voor zo’n groot onderhoud kunnen we het geld niet zomaar ophoesten”.

In 2030 loopt het recht van opstal af. Dat betekent dat de stichting, die nu eigenaar is van het gebouw, tot nieuwe afspraken moet komen met de eigenaar van de grond, de gemeente Helmond. Het bestuur heeft hiertoe al een aantal voorstellen aan de gemeente gedaan die op dit moment op hun consequenties bekeken worden. “We zijn een particuliere stichting en hebben de verantwoordelijke wethouders al gezegd dat wij voor een sluitende exploitatie kunnen zorgdragen. Maar een steuntje in de rug van de gemeente teneinde het gebouw te moderniseren, verduurzamen waar mogelijk en overig groot onderhoud te plegen is zeer welkom.”

Heldere overeenkomst
Het bestuur hoopt daarom op een nieuwe, heldere afspraak over de toekomst. “Een constructie waarbij wij de exploitatie blijven doen, maar de gemeente wél jaarlijks bijdraagt in het (groot) onderhoud van het gemeentelijk monument ”, zegt Van Saaze. “We begrijpen dat er bezuinigingen zijn. Maar dat mag niet ten koste gaan van sociale verbinding en het maatschappelijk belang wat het Theo Driessen Instituut faciliteert voor honderden mensen per week.”

Beeld: Hans van Saaze/Concertzaal Theo Driessen Instituut