Gemeente Helmond keurt opzetten voedselbos en twee pluktuinen goed

In het kader van een pilot heeft de gemeente Helmond haar goedkeuring gegeven aan het door inwoners opzetten van een voedselbos en twee pluktuinen. Die moeten dan wel aan bepaalde regels voldoen.

Op drie plaatsen in Helmond zijn inwoners sinds begin 2024 op drie plaatsen bezig met de voorbereidingen voor het opzetten van een voedselbos en twee pluktuinen. Het gaat hierbij om Helmond-Oost (Fokkerlaan), Stiphout (Veedrift), en Mierlo-Hout (Elderse Loop/Kromme Haagdijk). In deze pilots gaat het om het zelf beplanten en beheren van een stuk openbaar groen van de gemeente. Met de bedoeling om de sociale saamhorigheid te versterken, oogstbare producten te telen (fruit, noten, kruiden, groente), en actief te participeren in het beheer van openbaar verblijfsgroen.

Voorwaarden
De Omgevingsvisie noemt ‘voedselbossen en stadstuinen’ als een van de manieren om samen te werken met inwoners aan een duurzaam en gezond Helmond. Het College heeft daarom ook besloten deze initiatieven goed te keuren. Ze moeten dan wel voldoen aan bepaalde afspraken.

Zo staan er in elke overeenkomst over een voedselbos of pluktuin dezelfde belangrijke regels. Allereerst moet er een altijd een beheerovereenkomst zijn tussen de gemeente als eigenaar en vaste beheerder en een stichting of vereniging. Die laatste vertegenwoordigt bewoners of vrijwilligers en neemt tijdelijk bepaalde taken over. Verder moet de beplanting altijd ecologisch verantwoord zijn. Dat betekent: geen kunstmest, geen chemische bestrijdingsmiddelen en geen ongewenste plantensoorten. Ook is het belangrijk om met omwonenden te overleggen.

Een andere regel is dat de gemeente altijd het recht houdt om in te grijpen als er problemen zijn met veiligheid, openbare orde, of een ander belangrijk algemeen belang. Als dat nodig is, kan de gemeente de beheerafspraak direct stopzetten. Tenslotte zijn er ook afspraken gemaakt om monitoring en evaluatie goed te kunnen doen.

Actieve participatie
Het opzetten van een voedselbos of pluktuin kan verschillende voordelen bieden voor inwoners in de buurt en voor de stad in zijn algemeenheid, stelt de gemeente. Op de eerste plaats gaan inwoners actief participeren in het onderhoud van stedelijk groen. “Op deze manier werken inwoners actief samen en leren ze elkaar beter kennen. Dat stimuleert saamhorigheid en samenwerking. Sociale verbindingen in de buurt biedt ook verdere voordelen in het helpen tegen overlast en het bieden van gezond buiten zijn.”

Ook bieden voedselbossen en pluktuinen mogelijkheden voor ‘gezonde uitjes’ van scholen en kinderdagverblijven. “Goed voor een klimaatbestendige stad als buffer tegen wateroverlast, hittestress, en plaagdieren”, aldus de gemeente.

Biodiversiteit
Voedselbossen en pluktuinen leveren daarnaast een actieve bijdrage aan het in stand houden, versterken, en herstellen van biodiversiteit, geeft de gemeente aan. “Ze bestaan uit verschillende soorten vegetatie en hebben meerdere lagen. Deze initiatieven helpen de stad beter klaar te maken voor het veranderende klimaat. Voedselbossen slaan tot tien keer meer CO2 op dan grasvelden. Per hectare kunnen ze één tot twee miljoen liter extra water vasthouden in de bodem. Daarnaast zorgen ze op warme zomerdagen voor enkele graden verkoeling in de buurt.”

Ook helpt de toegenomen biodiversiteit bij het bestrijden van natuurlijke plagen en overlast. Denk hierbij bijvoorbeeld aan muggen, wespen en processierupsen.

Foto: Oleg Gapeenko/Vecteezy