‘Heeft verzetten zin?’: Plannen rond Berkendonk weerspiegelen ‘vergeten’ wijk Rijpelberg

Dertigduizend bezoekers op evenementen op Berkendonk: dat is het schrikbeeld van Belangengroep Rijpelberg en van bewoners van de wijk. De groep stelt dat er te weinig oog is voor zowel de kwetsbare positie van de wijk, die nauwelijks georganiseerd weerwoord kent, als voor de fragiele natuur rond de recreatieplas.

Frank Vliegenberg en Charles van de Waarsenburg benadrukken dat ze niet tegen een opknapbeurt van Berkendonk zijn, maar wel tegen de schaal waarop het gebied wordt ingezet. “Dit is geen plek voor grote evenementen”, zegt Van de Waarsenburg. “Toch lijkt de gemeente die richting op te willen.”

De organisatie noemt zich bewust geen wijkraad meer, maar belangengroep. “We willen duidelijk maken dat we er zijn voor de wijk”, zegt Van de Waarsenburg. “In Helmond zijn we de enigen die dat zo benoemen.”

Tijdens de presentatie van de ontwerpplannen op 24 januari in wijkhuis De Brem probeerde de belangengroep mening over de gemeentelijke plannen van bewoners te verzamelen via een reactieformulier, maar dat werd volgens Van de Waarsenburg tegengehouden. “De projectleider en de wethouder wilden dat niet. Ik heb me daar toen bij neergelegd. We waren verrast dat dit zo gebeurde.”

Beschermd natuurgebied
De belangengroep vindt dat het recreatiegebied niet geschikt is voor grootschalige evenementen. “De noordkant van het gebied is beschermd en valt onder Natuur Netwerk Brabant. Er staat al jaren een oeverzwaluwwand. Ook komen er diverse beschermde dier- en plantensoorten voor en zijn er vistrappen aangelegd. De gemeente heeft verplichtingen om te zorgen dat de natuur niet verstoord wordt. Verstoring kan plaatsvinden door geluid, licht, trillingen of intensieve verkeersstromen. Hoe gaat dat werken als er voor de zuidkant van het gebied deze plannen zijn?”. Daarnaast zal de oostkant van Rijpelberg overlast ondervinden van de evenementen, vermoedt de belangengroep.

Het natuurgebied is niet het enige waar de groep zich druk over maakt. “Binnen een straal van 500 meter van Berkendonk richting Deurne staat EDCO”, vertelt Van de Waarsenburg.  “Daar zijn veel gevaarlijke stoffen opgeslagen, die een risico vormen voor bezoekers van evenementen in geval van een brand of een andere calamiteit. De gemeente weet dat ook, en ze nemen hiermee een risico. Mocht er iets gebeuren, dan moet Berkendonk voorbereid zijn op calamiteiten.”

Impact op Rijpelberg
Wat betekent dit voor Rijpelberg? De belangengroep wil de meningen van de bewoners horen en tonen aan de gemeente. Veel Rijpelbergers hebben een mening over de plannen met Berkendonk, maar het is volgens de groep niet eenvoudig om ze te bewegen om die mening te uiten. “We roepen al enkele maanden de bewoners van Rijpelberg op om via de website van de Belangengroep te reageren op de plannen, maar dat valt niet mee. In directe gesprekken komen meningen wél naar boven. Online reageren via een website is een ander verhaal. Juist daarom is het voor ons belangrijk dat de meningen wel gehoord kunnen worden.”

Weerstand past niet in deze wijk, terwijl dat juist nu nodig is.

Rijpelberg is een multiculturele wijk in Helmond, waarbij het versterken van sociale cohesie een uitdaging is. “Rijpelberg heeft geen sterke dorpskern zoals Mierlo-Hout of Stiphout. Ook het het ontbreken van een echt wijkcentrum en de uiteenlopende achtergronden van bewoners maken het moeilijk om de hele buurt te verbinden en ons samen sterk te maken, ondanks ontmoetingsplekken zoals scholen en het wijkhuis.”

Dat de bewoners in Rijpelberg niet blij zijn met de plannen, weten Vliegenburg en Van de Waarsenburg wel zeker. “Enkele maanden geleden is er een reactieformulier op de website geplaatst over de plannen met Berkendonk. Bijna negentig procent van de reacties tot nu toe was negatief”, zegt Vliegenberg. Tijdens zijn rondjes in de wijk hoort hij bewoners zeggen dat ze het er niet mee eens zijn, maar ook: ‘Verzetten heeft geen zin in’. Weerstand past niet in deze wijk, terwijl dat juist nu nodig is.”

Knelpunten
“Waar haalt de gemeente de ambitie vandaan om daar grootschalige evenementen te organiseren?”, vragen de twee zich af. Ook de bereikbaarheid speelt een rol: mobiliteitsonderzoeken laten zien dat evenementen alleen mogelijk zijn onder strikte voorwaarden, zoals het afsluiten van delen van Rijpelberg of de Rijpelbaan. “Dat raakt de wijk direct”, aldus Van de Waarsenburg.

Het belangrijkste knelpunt blijft het aantal bezoekers. In het basisscenario wordt uitgegaan van maximaal 20.000 bezoekers per evenement in de eerste twee jaar, met de mogelijkheid om daarna het aantal bezoekers te verhogen naar 30.000 of eventueel te verlagen. “Wij vrezen dat het eerder omhoog dan omlaag zal gaan”, zegt Vliegenberg. De twee zijn helemaal niet tegen een evenement bij Berkendonk, maar wel tegen de massaliteit. Een kleinschalig festival zou niet misstaan, denken ze. “Met maximaal een paar duizend bezoekers.”

Eind februari legt het college een besluit voor aan de gemeenteraad. De gepresenteerde ontwerpen en de hoeveelheid evenementen zullen dan besproken worden. “Naar verwachting zal dat verder gesteund worden door de coalitie”, besluiten de twee.

Foto: Frank Vliegenberg