Kinderboek als handleiding omgaan met dementie

Hoe leg je aan kinderen uit dat hun opa of oma dementerend is? Fiet van Mourik schreef ‘De Vergeetziekte’, waarin ze op rijm uitlegt wat er met hun grootouders met een hersenziekte gebeurt. Je kunt het kinderboek volgens de auteur als een soort handleiding zien. “Ik vind het belangrijk om kinderen uit te leggen wat er om hen heen gebeurt.”

Haar dementerende schoonvader vormde de aanleiding voor het boek. “Hij overleed acht jaar geleden aan een hersenziekte”, zegt Van Mourik. “Om mijn peuterneefje uit te leggen wat er met zijn opa gebeurde, besloot ik om uitleg op rijm te schrijven. Ik vind het belangrijk om kinderen te betrekken bij wat er om hen heen gebeurt.”

Het peuterneefje van toen is inmiddels een puber van nu. Het boekje dat Van Mourik voor hem schreef, is nog steeds actueel en daarom nuttig voor andere kinderen: “Kinderen krijgen veel mee van wat er om hen heen speelt. Het punt is dat ze niet alles goed kunnen plaatsen, omdat ze nog niet precies begrijpen wat er aan de hand is. In een kinderverhaal kun je hen helpen en uitleggen wat er speelt.”

In de wang knijpen
Kinderen zien dat er iets aan de hand is met hun opa of oma, maar weten niet wat er scheelt. “Ze vinden het lastig om de veranderingen bij hun grootouders te zien. Waarom gaat opa ineens naar zo’n verzorgingshuis? Wat gebeurt er in zo’n groot pand waar zoveel vreemde oude mensen wonen? Waarom praten ze zo raar en knijpen ze in mijn wang? Deze vragen komen naar boven bij kinderen”, legt Van Mourik uit.

Voor kinderen moet het erg vreemd zijn om mee te maken dat de opa of oma waar ze graag heengingen, verandert. “Als je grootvader je ineens niet meer herkent, is dat een schok. Het is dan ineens spannend om naar opa te gaan. Dit boek moet kinderen juist helpen om naar hun dementerende familie te blijven gaan.”

Signalen
In ’De Vergeetziekte’ wil Van Mourik kinderen leren dat dementie niet betekent dat de mensen die het hebben hen niet meer leuk of lief vinden. “Opa of oma vindt het juist heel fijn als je langskomt. Ze glimlachen of lachen wanneer de kleinkinderen op bezoek komen. Dat soort signalen geeft aan dat ze genieten van hun kleinkinderen”, besluit de schrijfster.