‘Levend boek’ vertelt over haar leven met verslaafde zoon: ‘Ik ben niet meer bezig met redden’

De Helmondse Mariane Heesakkers vertelt als ‘levend boek’ hoe het is om moeder te zijn van een gokverslaafde zoon. Afgelopen zaterdag was ze te gast bij Bibliotheek Asten waar ze haar ervaringen deelde in de hoop mensen een hart onder de riem te steken. Haar zoon is inmiddels clean, maar dat proces kostte een hoop kruim. Heesakkers en haar zoon zijn diep gegaan, maar het is gelukt. “We zijn als gezin dichterbij elkaar gekomen.”

Het is de tweede keer dat de Helmondse meedeed aan ‘Living Library’. Het zal niet bij deze twee keer blijven. “Afgelopen zaterdag voerde ik weer een hoop mooie gesprekken. Mensen zijn erg geïnteresseerd in mijn verhaal. Veel gesprekken beginnen met een opening als ‘Ik heb niet met verslaving te maken, maar zou er graag meer van weten’. Gaandeweg merk je dat er zeker raakvlakken zijn. Iedere ouder heeft wel met moeilijke situaties te maken als het om je kinderen gaat. Het is mijn doel om meer bewustwording te creëren rond verslaving.”

Heesakkers praat erg open over haar ervaringen met een gokverslaafde zoon. Dat was niet altijd het geval, vertelt ze: “Jaren geleden was er een periode waarin er in ons gezin niet over problemen werd gepraat. Mijn zoon was verslaafd en dat was de olifant in de kamer. Er werd niet over gesproken bij ons thuis. Ik had mezelf wijsgemaakt dat ik de enige was met een verslaafd kind.”

Machteloos
Haar zoon is nu clean. Daar ging een heel proces aan vooraf, stelt Heesakkers: “Zevenenhalf jaar geleden besloten mijn man en ik om onze zoon op straat te zetten. Zijn verslaving nam de overhand en we konden hem niet meer helpen. Nu praat ik er gemakkelijk over, maar het was een heel heftige beslissing die we niet lichtzinnig namen. Mijn zoon gleed verder af, wat mij machteloos maakte. Ik had op een gegeven moment geen zin meer in het leven. Op dat moment kwam het besef dat ik hem niet meer kon redden, maar alleen mezelf.”

Het besluit om hem uit huis te zetten, zorgde voor een kettingreactie. Het balletje ging rollen, waardoor Heesakkers’ zoon besloot om hulp te zoeken. Hij ging naar de huisarts en later naar een afkickkliniek in Afrika. “In acht dagen tijd kwam het besef dat hij letterlijk op straat stond en echt met zijn problemen aan de slag moest. De kosten van de kliniek hebben we als ouders betaald. ‘We houden van jou, maar niet van je verslaving’, was de insteek”, vertelt ze.

Helingsproces
Toen hij in de kliniek zat, hoopten de Helmondse en haar partner op rust, maar die kwam niet: “Het effect van zijn jarenlange verslaving kwamen keihard bij ons binnen. Hij moest naar een safe house om aan zijn herstel te werken. Vandaaruit heeft hij de draad van zijn leven weer opgepakt. Hij heeft de regie op zijn leven teruggegrepen. Dat geldt voor ons allemaal: als gezin hebben we allemaal ons eigen helingsproces doorlopen.”

Nu haar zoon clean is en zijn leven weer op de rit heeft, is er veel veranderd in huize Heesakkers. Ten goede. “We zijn als gezin dichter bij elkaar gekomen en kunnen nu in alle openheid gesprekken voeren. Onze conversaties zijn dieper geworden en emoties worden niet meer vermeden. Dat was wennen, want van huis uit zijn mijn man en ik niet gewend om over gevoelens te praten. Dat is nu wel anders”, zegt ze.

Regie terug
Er wordt meer open gepraat over zaken die hen bezighouden. Opkroppen is er niet meer bij en dat voelt goed, zegt de Helmondse: “Het fijne van ons nieuwe leven is dat we niet meer bezig zijn met redden. Ik wilde mijn zoon redden van zijn verslaving en deed daar alles aan. Je kunt zeggen dat ik uiteindelijk verslaafd was aan mijn eigen kind. Mijn leven draaide om hem en om manieren om hem van de afgrond te redden. Op een gegeven moment besloot ik om mijn grens aan te geven en daar niet overheen te gaan. Dat was mijn redding.”

Door open en bloot op tafel te gooien wat er speelde binnen haar gezin, hoopt Heesakkers mensen aan te sporen hun problemen aan te pakken: “Er zijn meer mensen die met deze problematiek worstelen. Ik ben erg dankbaar dat ik mijn verhaal mag vertellen en daarmee hopelijk mensen inspireer om de regie over hun eigen leven terug te pakken. Er rust een taboe op verslavingen. Mensen durven zich niet uit te spreken uit angst voor hun omgeving, en schamen zich.”

Dienend
Die schaamte herkent de Helmondse zeker: “In het begin vond ik mijn zoon een slappeling. Je kunt toch zo stoppen, dacht ik. Met de kennis van nu zie ik dat hij in zijn eigen hel zat en in de greep van zijn verslaving was. Tegelijkertijd zat ik in mijn eigen hel, omdat ik machteloos moest toezien hoe hij zichzelf de vernieling in hielp. Mijn zoon vertoonde grenzeloos gedrag, maar dat deed ik ook in mijn drang hem te helpen.”

Door op haar eigen gedrag te reflecteren, kon ze zien wat ze anders moest doen. Daar ging veel therapie aan vooraf. “Om een verandering in gang te zetten, moest ik mezelf opnieuw uitvinden. Mijn hele leven was ik erg dienend geweest en zette ik andere mensen en niet mezelf voorop. Toen ik zeven jaar geleden volledig aan de grond zat, maakte ik de keuze om voor mezelf te kiezen. Wat goed voelt voor mij, is de juiste keuze.”

Zelfreflectie als kunstvorm
De Helmondse vervolgt haar verhaal: “De gedachtes en meningen van mijn omgeving kan ik niet sturen. Het enige wat ik kan veranderen, is hoe ik in het leven sta. In mijn leven stootte ik vaak mijn neus, maar het heeft me uiteindelijk op dit punt in mijn leven gebracht waarop ik vol trots kijk op hoe ons gezin uit deze crisis is gekomen. Hopelijk kunnen anderen leren van mijn keuzes en mijn leven.”

Ze heeft zelfreflectie bijna tot een kunstvorm verheven. Als ze het verleden opnieuw kon doen, wat zou ze dan anders doen? “Ik krijg heel vaak de vraag of ik mijn zoon met de wetenschap van nu anders had aangepakt. ‘Als het mijn kind was, wist ik het wel’, krijg ik vaak te horen. Ook het zinnetje dat ik mijn zoon ‘zomaar op straat heb gegooid’ klinkt me niet onbekend in de oren. Het is makkelijk praten om als buitenstaander commentaar te leveren op een zaak die je zelf niet hebt meegemaakt. Ik denk niet dat ik het anders had kunnen aanpakken. Ik ben trots op hoe ik uit deze situatie ben gekomen: sterk en dankbaar. Hoe donker het leven ooit ook kan zijn, er is altijd licht aan het einde van de tunnel.”

Lees ook: Helmondse deelt als ‘levend boek’ haar ervaringen als medium

Foto: Elīna Arāja/Pexels