Living Library; een intens bibliotheekbezoek

Uniek, spannend, bijzonder, interessant, verrijkend, ontroerend en een openbaring. Woorden die niet licht gebruikt worden in een artikel. Maar absoluut de manier om te omschrijven wat de ervaringen zijn wanneer men deelneemt aan Living Library. Zowel voor bezoekers als voor de uitgeleende ‘levende boeken’. Voorjaar 2024 vindt een nieuwe Living Library plaats in Deurne.

Bijzondere afdeling

Voor één middag kon je in de Bibliotheek Helmond-Peel erg bijzondere boeken lenen. Bij Living Library kon iedereen in gesprek met ‘levende boeken’; personen die behoren tot groepen mensen die vaak geconfronteerd worden met vooroordelen, stereotypering en sociale uitsluiting. “De lener gaat voor korte tijd een open gesprek aan waarin alles besproken en gevraagd kan worden, zolang het met respect gebeurt”, aldus Joyce Klumpers, organisator bij Bibliotheek Helmond-Peel. “Niet alleen ‘lees’ je als lener nieuwe verhalen en ervaringen, maar ook de boeken zelf kunnen inzichten krijgen.”

Vooroordelen bespreekbaar maken

Dragqueen Miss Moraaa opende samen met wethouder Harrie van Dijk het event. “Het gaat hierbij vooral om elkaar te leren begrijpen. Vooroordelen kunnen heel definitief aanvoelen. Juist door in gesprek te gaan met een persoon waarover je bepaalde ideeën hebt, kun je je vooroordelen toetsen en hopelijk ook wijzigen”, vertelde zij. Wethouder Van Dijk beaamde dit; “Als wij met elkaar in gesprek gaan en onze vooroordelen bespreekbaar maken, ben ik ervan overtuigd dat dat onze samenleving heel veel goed zal doen.”

‘Open boek’

Bezoekers hoefden zich niet van te voren aan te melden om mee te doen. Ter plekke koos je welk boek je wilde ‘lenen’. Een twaalftal deelnemers wilde deze middag wel een ‘boekje opendoen’. Door de organisatie is een zorgvuldige collectie samengesteld met allemaal lokale mensen die men kon uitkiezen. Een greep uit de titels: Armoede en sociale uitsluiting; Ik heb MS; Pleger van huiselijk geweld; Overlever langdurig suïcidaal zijn; Incest; Syrische vluchteling en Transgender v>m. De organisatie plande iedereen in en bracht je naar het ‘open boek’. Elk gesprek duurde maximaal 30 minuten. Hierna kon je je aanmelden om weer een nieuw ‘boek’ te lenen voor een nieuw gesprek.

‘Een vreemdeling is een vriend die je nog niet hebt ontmoet’

Living Library geeft de lener de gelegenheid met mensen te praten met wie hij/zij anders niet of slechts met moeite in gesprek zou raken. Het nodigt uit om zelf een beeld van de ander te vormen door het voeren van een individueel dialoog. Je krijgt de gelegenheid jezelf te informeren omtrent bijvoorbeeld hun eigen eventuele bestaande vooroordelen. Het idee ontstond vanuit het Deense initiatief ‘Stop the Violence’. Daar introduceerde men dit event voor het eerst in 2000 tijdens het muziekfestival Roskilde. Het concept Living Library werd opgepakt door de Raad van Europa en verder ontwikkeld en gepromoot onder het motto ‘Een vreemdeling is een vriend die je nog niet hebt ontmoet’. Daardoor vind je steeds meer ‘levende boeken’ op muziekfestivals, bij boekenbeurzen, universiteiten en bibliotheken.

“Ontmoeten, herkennen, delen, helen”

Na afloop kwamen de ‘boeken’ bij elkaar om de middag te evalueren. Hoewel ook werd aangegeven dat het soms erg druk was en veel, en pittig om elke keer je verhaal te doen, gaf het ook een stukje herkenning en erkenning bij en van de ander. Ervaringen van de deelnemers waren dan ook vooral positief. Zoals een deelnemer aangaf; “De mensen die met je in gesprek gaan, komen niet voor niets bij je.” Over de hele middag hebben 72 gesprekken plaatsgevonden, een groot succes.

Community Librarian

Joyce Klumpers, Community Librarian, is de drijvende kracht achter Living Library in Bibliotheek Helmond-Peel. Om dit evenement te mogen en kunnen organiseren, heeft Joyce een training gevolgd bij de organisatie Living Library. “Ik stop veel liefde in dit project, omdat ik vind dat je mag vertellen over je verhalen en wat je hebt meegemaakt. Vertellen zorgt voor begrip voor elkaars situatie. Het kan je verlichting geven omdat je de last niet meer alleen hoeft te dragen. Vaak helpt het ook bij de verwerking”, aldus Joyce. “Een evenement organiseren met zo’n mooie maatschappelijke boodschap vind ik heel fijn. Met mijn achtergrond in evenementenmanagement en marketing ben ik heel blij dat ik nu activiteiten organiseer bij Bibliotheek Helmond-Peel waarmee je impact kunt maken.” De volgende editie van Living Library vindt plaats in het voorjaar van 2024 in Deurne.

Fotografie: Hans Choufoer