Bomen over stambomen bij het Jan Vissermuseum

Genealogie; Een mooi woord voor het verzamelen en analyseren van gegevens over je familiegeschiedenis. In het Jan Visser Museum in Helmond houdt Karel Spee op dinsdag 19 november een speciale lezing over stamboomonderzoek. Met als primeur de preview van een website voor waarin bezoekers via AVG-regels inzage kunnen krijgen.

Het onderzoeken van je eigen voorgeschiedenis staat sterk in de belangstelling. Verenigingen als Heemkundekring Helmont en de Nederlandse Genealogische Vereniging afdeling Kempen- en Peelland (NGV-KPL) onderzoeken bewonersgeschiedenis en verhalen van en over inwoners. Hoe jij je eigen familiegeschiedenis start en welke bronnen je kunt raadplegen, vertelt Karel Spee in deze lezing. Leden van de NGV-KPL geven regelmatig bij Bibliotheek Helmond-Peel gratis advies in het ‘Stamboomcafé’. Dit is Helmond sprak onlangs een paar zoekende deelnemers.

Geen adel
“Nee, wij zijn niet van adel”, lachen Frans en Jan als hun achternaam ter sprake komt. “We hebben helaas geen connectie gevonden met Kasteel Croy.” Frans Croijmans en Jan Croymans zijn echt volle broers. Maar met een net iets andere achternaam. “Bij ons is vanwege de schrijfwijze best veel verwarring in het uitzoeken van onze familiegeschiedenis.”

Jan Croymans en Frans Croijmans

Bij de inschrijving van Jan en Frans is duidelijk iets fout gegaan. De één kreeg een ij en de ander de y. “Het ging mis bij opa Croymans. De kinderen kregen allemaal weer wel een ‘ij met puntjes’. Dus de kleinkinderen ook. We zijn met achten thuis, zeven daarvan kregen weer de achternaam Croijmans. Maar Jan kreeg bij de inschrijving bij de gemeente als enige weer Croymans als achternaam”, vertelt Frans. “Zo’n onderzoek is heel bijzonder. Eerst kom je van alles tegen, maar er komt een moment dat je echt vastloopt. En dan is alle hulp welkom.”

Een vak apart
“Genealogie is echt een vak apart”, zegt Hans van Bussel. Hij is al langere tijd bezig met onderzoek en kan al terugkijken tot ongeveer 1400. “Maar of alles klopt, dan weet ik nog niet zeker. De weg ernaartoe is een uitdaging, vooral het lezen van de registers. Soms is het moeilijk te bepalen of iets goed leest. En wanneer één van je voorouders een buitenechtelijk kind is, zijn de gegevens van de vader vaak onbekend. Om meer te vinden over mijn familie wil ik nog zoeken in de kerkelijke registers in Asten.”

Peter Roosenboom en Hans van Bussel

Napoleon
“In Helmond zijn bijvoorbeeld de kerkelijke registers van Stiphout allemaal beschikbaar. Maar vervolgens bijna niet te lezen. Het leren lezen van registers leer je in een cursus paleologie. Ook bestaan er programma’s die schrijfwijzen analyseren”, vertellen de leden van het NGV-KPL. “Het zoeken van informatie wordt bemoeilijkt door de Napoleon. Na zijn verovering van De Nederlanden verplichte hij ook hier dat iedereen een achternaam moest laten vastleggen. Bestaande namen werden vaak aangepast of volledig veranderd.”

Zoektips
“Nederland loopt voorop in de openbaarheid en onafhankelijkheid van gegevens. Vroeger kostte het veel tijd en geld om iets uit te zoeken, dat is met internet en alle openbare websites nu wel makkelijker”, zegt Peter Roosenboom, secretaris van NGV-KPL. Een paar tips kan hij wel meegeven; “De huwelijksakte is het meest betrouwbare bewijs voor de juiste gegevens en schrijfwijze. Zoek vooral op twee namen bij het zoeken in de huwelijksaktes. Dan heb je meteen de namen van de ouders van het bruidspaar. Overlijdensaktes van vóór 1900 zijn berucht om hun onbetrouwbaarheid. Na 1900 was er duidelijk een betere administratie vanwege het verplichte trouwboekje.”

Stamboomcafé in Bibliotheek Helmond-de Peel

“Er is honger naar gegevens, maar privacy vinden we ook weer belangrijk. Binnenkort komen heel veel gegevens vrij over de Tweede Wereldoorlog. Geboorteaktes die je in kunt zien, zijn altijd ouder dan 100 jaar. Voor huwelijksaktes geldt ouder dan 75 en voor overlijdensaktes ouder dan 50 jaar.”

Aanmelden
De lezing vindt plaats in het Jan Visser Museum aan de Keizerin Marialaan 5 in Helmond. Voor leden van Heemkundekring Helmont is de toegang gratis, voor niet leden € 5,-.  Aanvang 20.00 uur, zaal open vanaf 19.30 uur.
Aanmelden kan via info@heemkundekringhelmont.nl of telefonisch via 0492-474745. In januari start een nieuwe cursus ‘Stamboomonderzoek voor beginners’ onder leiding van Karel Spee bij de Volksuniversiteit Helmond.

Foto’s: Hélène Ermens