Exploitanten luiden noodklok Helmondse kermis

Ooit stond Helmond in de top 3 van beste kermissen van Nederland, maar die titel heeft de stad verloren. De verstrengde regelgeving, ruimtegebrek, onrealistische verwachtingen van bezoekers en onduidelijke communicatie vanuit de gemeente worden als redenen genoemd. Achter de schermen vecht een betrokken kermiscommissie keihard voor het voortbestaan van de Helmondse kermis. “Deze kermis is mijn kindje.”

Dit is Helmond sprak met een aantal betrokken exploitanten en betrokkenen die zich hard maken voor de Helmondse kermis. Het organiseren van de kermis is er door het veranderde centrum niet eenvoudiger op geworden. Ook de verscherpte regelgeving en het soms onrealistische verwachtingspatroon van de bezoekers helpt niet mee. De rode draad van al deze gesprekken vormt echter de gebrekkige communicatie vanuit de gemeente. Als er beter en eerder met exploitanten gesproken wordt, valt er nog veel winst te behalen als het om de kermis gaat.

Een exploitant die anoniem wil blijven (naam bekend bij de redactie; red) ondervindt naar eigen zeggen “al enkele jaren” hinder van de “uiterst trage” manier van communiceren vanuit de gemeente. Uit angst voor tegenwerking vanuit de gemeente wil hij zijn identiteit niet openbaren. Hij geeft aan dat exploitanten soms slechts twee weken voor aanvang van een kermis uitsluitsel krijgen of er een plekje vrij is voor hen. Dat is veel te laat. Hij stelt dat het contact met de huidige kermiscoördinator van de gemeente “stroef” verloopt.

Onnodig lastig gemaakt
“Er komt heel wat kijken bij het regelen en opzetten van een kermis. Ook wij hebben met personeelstekorten en agenda’s te maken. Als we twee weken voor aanvang pas bericht krijgen, dan zoeken we zelf maar naar een nieuwe locatie. Als kermisexploitant run je een bedrijf. Er moet brood op de plank komen”, zegt hij.

Door de stroperige communicatie – of het gebrek eraan – wordt het exploitanten volgens hem onnodig lastig gemaakt. “Op een gegeven moment kregen we goedkeuring om onze voertuigen tijdelijk op een afgesproken plek te parkeren. Dat stond zwart-op-wit. Vervolgens kwam vanuit het niets het bericht via een app dat we direct moesten vertrekken als we geen bekeuring wilden riskeren. Het is niet zo dat je zo’n wagen in een handomdraai verplaatst hebt. Absurd. We zijn nu nog steeds bekeuringen aan het aanvechten.”

Knagende onzekerheid
Steeds meer exploitanten twijfelen of ze nog wel naar Helmond willen komen. “Veel mensen zijn op een punt aanbeland of ze dit nog wel willen. Die knagende onzekerheid vreet aan je en is gewoon niet leuk. Er liggen nog kansen om de Helmondse kermis er weer bovenop te trekken, maar daar moet wel ruimte voor zijn. Zolang er zo slecht gecommuniceerd wordt, zie ik het somber in. Er wordt wel steeds beterschap beloofd, maar die beloftes worden niet waargemaakt.”

De Helmondse kermis gaat ook exploitant Tommy Boesveld aan het hart. “Deze kermis beschouw ik als mijn kindje. Mijn vader zorgde er veertig jaar geleden voor dat deze kermis in de top 3 van Nederland kwam te staan. Sindsdien is de fakkel van vader op zoon doorgegeven en maak ik me hard voor deze kermis. Het doel is om de kwaliteit van dit evenement op niveau te houden”, zegt Boesveld.

Gezamenlijke inspanning
Die kwaliteitswaarborging is een gezamenlijke inspanning. “We moeten het met elkaar doen: de exploitanten, ondernemers en gemeente. Het klopt dat de communicatie vanuit de gemeente erg gebrekkig is, maar dat is niet de enige reden waarom de kermis niet meer de allure van weleer heeft. Je hebt met meerdere factoren te maken.”

Er is een hele commissie betrokken bij de totstandkoming van de kermis. Al deze mensen moeten hun zegje over de plannen en indeling doen. “Het is er niet gemakkelijker op geworden nu de veiligheidsregio en brandweer een grotere rol spelen. De maatregelen zijn verscherpt en je hebt ook met een beperkte ruimte te maken. De beschikbare plekken moet je goed benutten. Als je een achtbaan plaatst, wat een publiekstrekker is, ben je wel een flinke hap uit de beschikbare ruimte kwijt. Dat gaat ten koste van andere attracties. Daar moet je wel rekening mee houden”, stelt Boesveld.

Hulp nodig
Ruimtegebrek en de verscherpte maatregelen spelen een grote rol bij de indeling van de kermis. De gebrekkige communicatie vanuit de gemeente helpt daar nu niet bepaald bij. “Vanuit de reclamecommissie van de kermis hebben we er bij de gemeente verschillende keren op gehamerd dat er wat moet gebeuren op het vlak van communicatie en promotie”, stelt Boesveld.

De kermiscoördinator is volgens hem al verschillende keren op zijn vingers getikt. “Hij gaf telkens aan niet genoeg uren te krijgen om aan de kermis te besteden. Dat is een probleem. Die man kan zich ook niet in tweeën splitsen en is gebonden aan het aantal uur dat zijn werkgever hem toebedeelt. Hij doet vast zijn best, maar duidelijk is dat hij hulp nodig heeft om zijn taak goed uit te voeren.”

Verstrengde regelgeving
Die hulp waar Boesveld het over heeft, is echter voorhanden: “We hebben een heel team van exploitanten beschikbaar dat over de knowhow en expertise beschikt. We weten wat we moeten doen om de beschikbare ruimte zo goed mogelijk in te delen, maar dan moeten we wel ingeschakeld worden. Hoe vroeger we met de indeling kunnen beginnen, des te beter. Als er niet gepraat wordt met ons kunnen we ook niet helpen.”

Centrummanager Linda Haverkamp beaamt dat er zeker verbetering mogelijk is. “De communicatie vanuit de gemeente kan absoluut beter en sneller. Het is er de laatste jaren niet gemakkelijker op geworden om een kermis te organiseren. Dat komt onder meer door de verstrengde regelgeving vanuit de veiligheidsregio. Zo is de afstand tussen de attracties en gevels vergroot, waardoor je dus minder speelruimte hebt.”

Utopie
Het is volgens haar echter niet reëel om alle problemen op het bordje van de gemeente te schuiven. “Er wordt wel eens gezegd dat de kermis in zijn oude glorie hersteld moet worden, maar dat is een utopie. De strengere regelgeving heeft ervoor gezorgd dat er minder ruimte is voor attracties dus zal de kermis hoe dan ook kleiner uitvallen dan pakweg tien jaar geleden. Daarnaast spelen nog andere zaken een rol bij de grootte van de kermis.”

Dat de zomerkermis wat kleiner is, is niet zo vreemd, stelt Haverkamp: “De voorjaarskermis is sowieso groter dan de zomerkermis. Dat komt omdat het aanbod bij de zomerkermis groter is. Veel attracties worden bijvoorbeeld bij festivals geplaatst, waardoor deze dus niet in Helmond terechtkomen. Exploitanten moeten een keuze maken. Ik hoop dat er vanuit de gemeente sneller gecommuniceerd wordt, zodat de kermisexploitanten zich tijdig vastleggen. Zo kun je ook voor vernieuwing zorgen, omdat je op die manier publiekstrekkers aan je verbindt.”

Klagen
Exploitant Hans van Tol komt “al zeker veertig jaar” op de Helmondse kermis. In vier decennia kan er veel veranderen, zoals de inrichting van het centrum. “Helmond is veranderd. Het centrum is op de schop gegaan en dat heeft veel invloed gehad op de manier waarop de kermis wordt vormgegeven. Er is veel minder ruimte beschikbaar.”

De renovatie van het centrum heeft voor meer straatmeubilair en groen in de stad gezorgd, maar daardoor ook minder ruimte voor de kermis. “Helmonders klagen wel eens dat de kermis niet meer zoals vroeger is, maar dat kan ook niet meer. De stad is flink veranderd. Je zult moeten accepteren dat er dingen veranderd zijn. Zo is de wet- en regelgeving strenger geworden en is de openbare ruimte door meerdere partijen geclaimd. Er zijn meer horecazaken bijgekomen die allemaal een terras voor de deur hebben. Dat heeft gevolgen voor de grootte van de kermis”, verduidelijkt Van Tol.

Ander soort kermis
De Helmondse kermis is in de loop der jaren kleiner geworden. De stad staat niet meer in de top 3 van de grootste kermissen van het land. Iets wat ooit wel het geval was, stelt Van Tol: “Omdat het centrum en de wetgeving veranderd zijn, betekent dit dat Helmond een ander soort kermis is geworden. Een kermis die moet concurreren met kermissen uit de regio zoals Deurne, Geldrop en Asten en niet meer met de grote steden. Dat is een feit dat je moet accepteren. Het is wel belangrijk dat je gaat kijken wat beter kan en dan sluit ik me aan bij opmerkingen over de gebrekkige communicatie vanuit de gemeente.”

Van Tol stelt dat er vanuit de gemeente sneller geschakeld moet worden met de exploitanten en ondernemers: “Wil je een mooie kermis neerzetten en spectaculaire attracties plaatsen, dan moet je snel reageren op aanvragen van exploitanten. Als je als gemeente niets van je laat horen, is de kans groot dat mensen niet meer terugkomen en de kermis links laten liggen.”

Samenspel
Het organiseren en opzetten van een kermis is een samenspel tussen verschillende partijen. Naast de beperkte ruimte worstelen de kermisexploitanten ook met lokale ondernemers die de openbare ruimte claimen. Behalve terrasjes moeten de exploitanten ook rekening houden met de mensen van de weekmarkt. Daardoor is de beschikbare ruimte nóg kleiner geworden.

Om de kermis te behouden en verbeteren, is communicatie nodig en die moet verbeterd worden stellen alle betrokkenen. Dat helpt iedereen: exploitanten, ondernemers en de Helmonders. “In deze tijd waarin digitalisering een steeds grotere rol speelt, moet je ervoor zorgen dat je mensen naar het centrum trekt. Een kermis is daarbij een goed instrument, omdat dit iets is wat je niet vanachter je laptop of smartphone kunt aanschaffen. Als je mensen naar de stad lokt en ze zien wat de stad allemaal te bieden heeft, is de kans groot dat ze nog een keer terugkomen.”

Reuring
Je moet volgens Van Tol “reuring” veroorzaken: “Je creëert reuring door steeds nieuwe dingen te doen. Een aantrekkelijke kermis blijven presenteren, is daar een goed voorbeeld van. Daarvoor is de samenwerking nodig, dus laten we die blijven zoeken.”