Viering ‘Het slavernijverleden herinnerd en in eenheid gevierd’ in Helmond

Ook Helmond vierde vorige week het gedachtengoed aan het slavernijverleden. ‘Het slavernijverleden herinnerd en in eenheid gevierd’ was hierbij de boodschap. Dat gebeurde afgelopen vrijdagmiddag en avond in Kasteel Helmond, georganiseerd door Stichting Herdenking Slavernijverleden Helmond.

Voorzitter van de stichting, Giovanni Rollins, opende de bijeenkomst die op het binnenplein en in de Ridderzaal van Kasteel Helmond werd gehouden. “Wij herinneren het verleden, wij erkennen de waarheid, wij verbinden de toekomst. En wij vieren de afschaffing van de slavernij in eenheid. Omdat vrijheid begint met het kennen van onze geschiedenis”, gaf hij namens de stichting aan. “Het  verleden kunnen we niet veranderen. Maar door het te erkennen, ervan te leren en met elkaar in gesprek te blijven kunnen wij wél de toekomst veranderen. Vorig jaar was de historische stap vanuit de gemeente om excuses aan te bieden voor het slavernijverleden. Voor velen een moment, voor ons betekent het veel meer dan dat. De start van eerlijk terugkijken en naar elkaar luisteren. We herdenken de miljoenen mensen die slachtoffer zijn geworden.”

“We zijn broeders en zusters, ongeacht onze afkomst”, vulde penningmeester Stephen Alvares aan. “Wij ervaren persoonlijk de doorwerking van de slavernij. Onze voorouders namen een houding van onderdanigheid aan en gaven dat door aan de kinderen. Onze stichting maakt die doorwerking zichtbaar. Want het is nog aanwezig. Excuses doen veel, maar nog niet alles. Wij richten ons op herstel en heling. Herstel komt pas tot stand als de wond die is ontstaan blijvend wordt verzorgd.”

Locoburgemeester Gaby van den Waardenburg nam hierna het woord. “Erkenning is geen gebeurtenis van maar één dag. Steeds meer onderzoeken maken zichtbaar hoeveel invloed slavernij heeft gehad op de samenleving. Het is belangrijk geen oordeel te vellen over gisteren. We zetten geen punt achter de geschiedenis, maar zien deze onder ogen. De oprichting van de stichting draagt blijvend bij aan de dialoog. Herdenken is niet alleen terugkijken, maar ook vooruit denken. Laten we blijven bouwen aan een samenleving waarin iedereen zich thuis voelt.”

Lees meer hierover in: Ook Helmondse families betrokken bij slavernijverleden 

Het officiële gedeelte werd afgesloten met zang van de Helmondse zangeres Amaya Lyona. De bijeenkomst ging hierna verder met de workshop ‘Herstel’ van drs. Marita O’Bryan in de Ridderzaal. Zij maakte hierin de verbinding van de geschiedenis met onze huidige samenleving. “De doorwerking van de slavernij zit in ons allen. Voel je gedragen door zij die de slavernij hebben meegemaakt en door hen die ons voorgingen in herstel. Ik wens de stichting dat zij samen komen tot heling in Helmond.” Op het binnenplein maakte Molivia Koning indruk met haar spoken word met begeleiding op piano door Sherida Pinas. Sherida Pinas gaf vervolgens een mini-voorstelling (Uma (H)Ati), waarbij ze liederen zong en een lezing gaf over trauma. “Soms worden dingen door onze voorouders aan ons doorgegeven, de trauma’s die zij hebben. Zonder dat wij het zelf meegemaakt hebben, veroorzaakt dit bij ons ook trauma, intergenerational trauma.”

De weg die Helmond heeft afgelegd
De oprichting van de Stichting is het resultaat van een proces van onderzoek, participatie, erkenning en maatschappelijke betrokkenheid, geeft de stichting aan. “Helmond heeft stap voor stap gewerkt aan het onder ogen zien van een belangrijk deel van haar geschiedenis én aan het gezamenlijk vormgeven van een jaarlijkse herdenking en viering.” In 2023 neemt de gemeenteraad de motie aan om onderzoek te doen naar het Helmondse aandeel in het slavernijverleden. Van daaruit ontstond de Werkgroep Herdenking-Viering Slavernijverleden Helmond. Op 28 juni 2024 organiseert de werkgroep de eerste Dag van de Erkenning waarop het onderzoek wordt gepresenteerd. Daarin wordt zichtbaar dat ook Helmond, via inwoners, ondernemers en handel, investeringen en economische relaties verbonden was met het Nederlandse slavernij- en koloniale verleden.

Lees ook: Economische rol Helmond in slavernijverleden groot

Op 30 juni 2025 volgden de officiële excuses door burgemeester Sjoerd Potters namens de gemeente Helmond. “Erkenning is geen eindpunt, maar een nieuwe start. Alleen door te erkennen wat er is gebeurd, kunnen we de stilte doorbreken. (…) Daarmee zetten we geen punt achter onze geschiedenis, maar zien we die onder ogen. Zodat we samen de weg vooruit vinden. En samen kunnen bouwen aan onze gezamenlijke toekomst.”

Lees ook: Excuses voor slavernijverleden van Helmond door burgemeester Potters 

De stichting wil inwoners van Helmond jaarlijks op 3 juli samenbrengen. “We willen stilstaan bij het herdenken van de slachtoffers van slavernij en koloniale onderdrukking. Wij eren hun leven en erkennen het onrecht dat hen is aangedaan. Maar tegelijkertijd vieren we de afschaffing van de slavernij. Een belangrijke stap naar een rechtvaardigere samenleving.”

Foto’s: Hans Choufoer

Kopfoto v.l.n.r.: Willem-Jan Vermulst, Noël Silalahi, Stephen Alvares, Kees Schepel, Theo Manders, Gaby van den Waardenburg, Boris Kox, Jarmin Rollins, Giovanni Rollins, Martijn Rieter